Eigenaren van een woning in Spanje denken vaak pas aan een testament als het te laat is. Zonde, want één keer goed regelen scheelt uw erfgenamen later veel kopzorg.
In het kort: Heeft u als Nederlander vastgoed in Spanje, dan is een Spaans testament naast uw Nederlandse testament verstandig. De EU-successieverordening laat u kiezen welk recht uw nalatenschap regelt (standaard het recht van uw laatste gewone woonplaats, maar u kunt expliciet voor Nederlands recht kiezen). Een notarieel Spaans testament voor uw Spaanse bezittingen versnelt de afwikkeling enorm: uw erfgenamen hoeven niet te wachten op een vertaalde en gelegaliseerde Nederlandse verklaring van erfrecht. Kosten zijn beperkt (vaak een paar honderd euro), de voordelen voor uw erfgenamen zijn groot. Let op: dit is geen juridisch advies; uw situatie hoort u te bespreken met een advocaat of notaris in beide landen.
Waarom een Spaans testament naast uw Nederlandse?
Een Nederlandse erfgenaam met een Spaanse woning komt zonder Spaans testament voor een omslachtige route te staan. De Nederlandse verklaring van erfrecht moet in het Spaans worden vertaald, voorzien van een apostille en aan een Spaanse notaris worden voorgelegd. Daarbovenop komen termijnen, kosten en vaak een advocaat. Met een Spaans testament voor uw Spaanse bezittingen verloopt de afwikkeling direct via de Spaanse notaris, op basis van een document dat al in het Spaans is en geregistreerd staat in het centrale Registro de Últimas Voluntades (het laatste-wilregister).
De EU-successieverordening: wat u moet weten
Sinds 2015 geldt voor heel de EU (op enkele landen na) de Successieverordening (EU 650/2012, Brussel IV). De hoofdregel: het recht van uw laatste gewone verblijfplaats regelt uw hele nalatenschap, ook uw bezit in andere lidstaten. Voor een Nederlander die in Nederland woont en een woning in Spanje heeft, betekent dat doorgaans dat Nederlands erfrecht geldt, ook voor het Spaanse vastgoed.
Belangrijk: in uw testament kunt u expliciet kiezen voor het recht van uw nationaliteit (rechtskeuze). Bent u Nederlander, kies dan duidelijk voor Nederlands recht. Dat voorkomt verrassingen als u veel tijd in Spanje doorbrengt en daar fiscaal inwoner zou kunnen worden. Een goede Spaanse notaris of advocaat neemt deze rechtskeuze standaard mee in het testament.
De praktische opzet
De meeste Nederlandse eigenaren kiezen voor twee testamenten naast elkaar:
- Een Nederlands testament dat uw hele nalatenschap regelt (met rechtskeuze voor Nederlands recht).
- Een Spaans testament dat zich beperkt tot uw bezittingen in Spanje, in lijn met het Nederlandse testament en met dezelfde rechtskeuze.
Het Spaanse testament moet door een Spaanse notaris worden opgemaakt en wordt automatisch geregistreerd in het Registro de Últimas Voluntades. Zo kan uw erfgenaam dat register raadplegen en weet hij of zij meteen waar het laatste testament ligt. Reken op een paar honderd euro voor de notaris, plus de kosten van uw advocaat als die meekijkt.
Wat gaat er mis zonder Spaans testament?
Drie situaties die ik in de praktijk zie:
- Vertraging: zonder Spaans testament duurt het maanden voor uw erfgenamen het Spaanse bankrekening kunnen deblokkeren of de woning kunnen verkopen.
- Hogere kosten: vertalingen, apostille, Spaanse advocaat plus Nederlandse notaris lopen al snel op.
- Misverstanden over erfrecht: kinderen of partners denken dat Nederlands erfrecht automatisch geldt, terwijl een rechtskeuze ontbreekt en Spaans erfrecht aanslaat. Spaans erfrecht kent verplichte erfdelen (legítima) voor kinderen die afwijken van de Nederlandse vrije keuze.
En de Spaanse erfbelasting?
De erfbelasting in Spanje wordt op regionaal niveau geregeld. Andalusië heeft de erfbelasting voor naaste familie (echtgenoot, kinderen, ouders) feitelijk geneutraliseerd via een vrijstelling van 99 of 100% in de meeste gevallen. Voor ver verwante erfgenamen of erfgenamen buiten de EU kan het toch oplopen. Een Spaanse fiscalist rekent uw situatie precies door. De Nederlandse erfbelasting (successierecht) blijft daarnaast doorlopen voor het wereldwijde vermogen van Nederlandse inwoners; het belastingverdrag voorkomt dubbele heffing.
Wanneer regelt u het?
Het simpelste antwoord: bij de aankoop, of zo snel mogelijk daarna. Zodra u eigenaar bent, hoort er een Spaans testament te liggen. Het is een eenmalige actie van een uur bij de notaris die uw erfgenamen later veel werk bespaart.
Hoe ik u hierbij help
Ik ben geen advocaat en geen notaris, en dit is geen juridisch advies. Wat ik wel doe: ik verbind u via mijn netwerk met een tweetalige Spaanse notaris of advocaat die uw Spaanse testament correct opmaakt, inclusief de rechtskeuze, en uw bestaande Nederlandse testament daarop afstemt. Zo regelt u het in één afspraak goed. Lees ook regels voor het kopen van een huis in Spanje en de juridische gids.
Loopt u hier zelf tegenaan? Ik denk graag met u mee, eerlijk en zonder verplichtingen. Plan gerust een vrijblijvend gesprek.
Anouar, de Fixer van de Costa del Sol
