Emigreren of deels in Spanje wonen klinkt als een papierwinkel, en eerlijk gezegd is het dat ook een beetje. Maar het is goed te doen. Ik loop de stappen met u langs.
In het kort: Als EU-burger mag u zonder visum in Spanje wonen, maar u moet zich wel inschrijven. U regelt een NIE-nummer, schrijft u in bij de gemeente (empadronamiento) en vraagt na drie maanden uw verblijfsregistratie aan. Daarnaast regelt u zorg en houdt u rekening met fiscaal inwonerschap zodra u meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft. Hieronder staat wat u stap voor stap doet aan de Costa del Sol.
Mag ik als Nederlander zomaar in Spanje wonen?
Ja. Als Nederlander bent u burger van de Europese Unie en heeft u vrij verkeer van vestiging. U hoeft geen visum aan te vragen en geen non-lucratief visum, dat laatste geldt alleen voor mensen van buiten de EU. Wat u wel doet, is uzelf netjes registreren zodra u langer dan drie maanden blijft. Spanje wil weten wie er woont, en zonder die registratie loopt u vast bij de bank, de zorg en de Belastingdienst.
Stap 1: het NIE-nummer
Het Número de Identidad de Extranjero (NIE) is uw fiscale en administratieve nummer. U heeft het nodig voor vrijwel alles: een huis kopen, een bankrekening openen, nutsvoorzieningen aansluiten en belasting betalen. U vraagt het aan bij een Spaans politiebureau met een vreemdelingenloket of vooraf bij het Spaanse consulaat in Nederland. Neem uw paspoort, het ingevulde formulier EX-15 en het betalingsbewijs van de taks mee. Reken op een wachttijd van een paar weken, afhankelijk van het seizoen en de drukte aan de kust.
Stap 2: empadronamiento bij de gemeente
Het empadronamiento is uw inschrijving in het bevolkingsregister van de gemeente waar u woont. U haalt er een bewijs mee, het certificado de empadronamiento, dat u nodig heeft voor de verblijfsregistratie, de zorg en soms voor school. U schrijft u in bij het ayuntamiento met uw paspoort, NIE, een huurcontract of eigendomsakte en een recente energierekening op uw naam.
Stap 3: verblijfsregistratie na drie maanden
Blijft u langer dan drie maanden, dan vraagt u het Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión aan, een groen A4 of een kaartje met uw NIE. U toont aan dat u in uw onderhoud kunt voorzien, bijvoorbeeld met inkomen, pensioen of vermogen, en dat u een zorgdekking heeft. Dit is een registratie, geen vergunning: als EU-burger heeft u het recht al, u maakt het alleen officieel.
Zorgverzekering: hoe zit dat?
Hoe u zorg regelt, hangt af van uw situatie. Werkt u in Spanje of betaalt u Spaanse sociale premies, dan valt u onder het Spaanse publieke stelsel. Bent u gepensioneerd met een Nederlands pensioen, dan kunt u via het S1-formulier toegang krijgen tot de Spaanse publieke zorg, met Nederland als betalend land. Verblijft u tijdelijk, dan dekt de European Health Insurance Card spoedeisende zorg. Veel Nederlanders aan de Costa del Sol kiezen daarnaast voor een private Spaanse zorgverzekering, omdat die snel toegang geeft tot Engelstalige of Nederlandstalige artsen.
Belasting: wanneer wordt u fiscaal inwoner?
U wordt fiscaal inwoner van Spanje zodra u meer dan 183 dagen per kalenderjaar in het land verblijft, of als uw economische belangen daar liggen. Als fiscaal inwoner geeft u uw wereldwijde inkomen op in Spanje. Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje voorkomt dat u dubbel betaalt, maar de verdeling van heffingsrechten is per inkomenssoort verschillend. Laat dit altijd door een fiscalist beoordelen voordat u verhuist, want de timing van uw vertrek en de inrichting van uw vermogen maken financieel verschil.
Bezit u alleen een tweede huis en woont u er niet permanent, dan blijft u doorgaans niet-resident en betaalt u de jaarlijkse niet-residentenbelasting (Modelo 210) plus de lokale onroerendezaakbelasting (IBI).
Praktische zaken die vaak vergeten worden
Een Spaanse bankrekening opent u met uw NIE en paspoort, en is handig voor automatische incasso van nutsvoorzieningen en belasting. Uw Nederlandse rijbewijs blijft als EU-rijbewijs geldig, al kan inwisselen na verloop van tijd praktisch zijn. Wilt u uw auto meenemen, dan moet u die binnen een bepaalde termijn op Spaans kenteken zetten, met keuring en invoerheffing. En onderschat de taal niet: bij de gemeente, het ziekenhuis en de notaris helpt het enorm als u of uw begeleider Spaans spreekt.
Wonen aan de Costa del Sol in het bijzonder
De Costa del Sol is gewild bij Nederlanders door het klimaat, de luchthaven van Málaga met directe vluchten en een grote internationale gemeenschap. Dat maakt de praktische kant makkelijker: er zijn Nederlandstalige advocaten, fiscalisten en artsen, en gemeenten als Fuengirola en Mijas zijn gewend aan buitenlandse inwoners. Tegelijk verschilt de aanpak per gemeente, dus reken op lokale verschillen in wachttijden en vereiste documenten.
Veelgestelde vragen
Heb ik een visum nodig om in Spanje te wonen? Nee. Als EU-burger heeft u vrij vestigingsrecht en regelt u alleen de registratie.
Hoe lang mag ik blijven zonder iets te regelen? Tot drie maanden. Daarna vraagt u de verblijfsregistratie aan.
Word ik automatisch fiscaal inwoner? Pas bij meer dan 183 dagen verblijf per jaar of als uw economische belangen in Spanje liggen.
Bronnen
- Rijksoverheid, informatie over wonen en werken in de EU: rijksoverheid.nl
- Europese Commissie, verblijfsrecht EU-burgers: europa.eu
- Spaanse overheid, vreemdelingenzaken en NIE: administracion.gob.es
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. Laat uw situatie altijd toetsen door een gekwalificeerde advocaat en fiscalist voordat u beslissingen neemt.
Loopt u hier zelf tegenaan? Ik denk graag met u mee, eerlijk en zonder verplichtingen. Plan gerust een vrijblijvend gesprek.
Anouar, de Fixer van de Costa del Sol
